Begrip uitgelegd

Pinksteren

Kort gezegd: Het feest van de uitstorting van de heilige Geest.

Betekenis

Handelingen 2 vertelt hoe leerlingen vervuld werden met de Geest en in verschillende talen spraken.

Herkomst van het woord

Pinksteren komt van Grieks pentēkostē, ‘vijftigste’, via Latijn en verwijst naar de vijftigste dag na Pasen. Het christelijke feest valt samen met het Joodse Wekenfeest, Sjavoeot, dat in Handelingen de pelgrimscontext vormt.

Bijbelse en historische context

Handelingen 2 beschrijft wind, vuur en verstaanbare talen wanneer de Geest over de leerlingen komt. Petrus legt dit uit met Joël. De episode verbindt Israëls feestkalender, profetische verwachting en de meertalige verbreiding van het evangelie.

Context en verschillen

Pinksteren valt vijftig dagen na Pasen en wordt vaak verbonden met het publieke begin van de kerk.

Pinksteren is niet simpel ‘de verjaardag van de kerk’, want leerlingen vormden al eerder een gemeenschap. Het feest markeert wel publieke zending en gave van de Geest. Pinksterbeweging verwijst naar een veel latere christelijke stroming.

Veelvoorkomend misverstand

De talen worden in Handelingen door aanwezigen als bestaande moedertalen herkend; dat is niet zonder meer identiek aan glossolalie in 1 Korintiërs. Beide verschijnselen gelijkstellen wist het eigen literaire punt van Lucas uit.

Zorgvuldig gebruik

Een internationale viering kan meertaligheid zichtbaar maken zonder talen en culturen als decor te gebruiken. Claims op geestesgaven vragen pastorale toetsing; mensen zonder spectaculaire ervaring mogen niet als tweederangs gelovigen worden behandeld. Handelingen 2 situeert de gebeurtenis tijdens Sjavoeot en noemt aanwezigen uit vele gebieden; leg de Joodse pelgrimscontext uit voordat Pinksteren uitsluitend als begin van een niet-Joodse kerk wordt verteld. De tekst spreekt over horen in eigen moedertaal, terwijl 1 Korintiërs 12–14 verschillende gaven en regels voor gemeentelijke opbouw bespreekt. Houd die passages uit elkaar bij conclusies over tongentaal. Vraag toestemming voordat iemand wordt aangeraakt, vooraan geroepen of gefilmd tijdens gebed. Vertaling en ondertiteling kunnen meertaligheid werkelijk toegankelijk maken. Beoordeel een geclaimde werking van de Geest ook op liefde, verantwoordelijkheid en gevolgen, niet alleen op intensiteit van geluid of emotie.

Gerelateerde begrippen

• Heilige Geest — Gods Geest, in de christelijke belijdenis één met Vader en Zoon.
• Kerk — De gemeenschap van christenen; ook het gebouw waarin zij samenkomen.
• Pasen — Het christelijke feest van Jezus’ opstanding.
• Apostel — Een uitgezondene; in het Nieuwe Testament vooral een gezaghebbende getuige van Jezus.